środa, 18 listopada 2015

Kiedy mogę odmówić składania zeznań w sprawie karnej?


W toku postępowania karnego każda osoba wezwana w charakterze świadka ma obowiązek stawić się i złożyć zeznania (art. 177 k.p.k.).  

Istnieje jednak możliwość skorzystania przez świadka z prawa do odmowy złożenia zeznań. W jakich sytuacjach można z niego skorzystać?

1. Odmówić zeznań może osoba najbliższa dla oskarżonego. Mówi o tym art. 182 kodeksu postępowania karnego.
 – zasadniczo przepis ten dotyczy rodziny podejrzanego i oskarżonego, a prawo to trwa mimo ustania małżeństwa lub przysposobienia (adopcji). 
Jeśli Sąd stwierdzi, że nie łączą nas z oskarżonym takie relacje rodzinne, aby można nas było zakwalifikować jako „osobę najbliższą” – a więc że nie przysługuje nam prawo do odmowy zeznań – to nadal możemy uchylić się od konieczności ich złożenia.

Mówi o tym przepis art. 185 k.p.k. - na mocy którego można zwolnić świadka od złożenia zeznania lub odpowiedzi na pytania, jeśli jesteśmy osobą pozostającą z oskarżonym w szczególnie bliskim stosunku osobistym i w związku z tym zeznań składać nie chcemy.   


2. Prawo do odmowy zeznań przysługuje także świadkowi, który w innej toczącej się sprawie jest oskarżony o współudział w przestępstwie objętym postępowaniem.


3. W szczególnej sytuacji istnieje także możliwość uchylenia się od odpowiedzi na zadane pytanie. Świadek może to zrobić, jeżeli udzielenie odpowiedzi mogłoby narazić jego lub osobę dla niego najbliższą na odpowiedzialność za przestępstwo.

niedziela, 25 października 2015

Stan nietrzeźwości a stan po użyciu alkoholu


Na ogół wszyscy wiedzą, że prowadzenie pojazdów w stanie nietrzeźwości jest przestępstwem i może spowodować dla kierującego szereg nieprzyjemnych sankcji karnych. Często nie zdajemy sobie jednak sprawy, że przepisy posługują się także terminem „stan po użyciu alkoholu”. Co to jest i czym różni się od stanu nietrzeźwości?


Definicję stanu nietrzeźwości zawiera art. 115 § 16 Kodeksu karnegoStan nietrzeźwości zachodzi gdy: 


1) zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość lub 

2) zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość.


Zawsze, gdy w danym przepisie przywołany jest zwrot „stan nietrzeźwości”, odnosimy się do wskaźników zawartych w powyższej definicji. Jeśli przepis szczególny nie wskazuje innego trybu postępowania, to będziemy procedować według zasad postępowania karnego.


Jednak w prawie karnym poza stanem nietrzeźwości wyróżnia się także stan „wskazujący na spożycie alkoholu”, w którym zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do:

1) stężenia we krwi od 0,2 ‰ do 0,5 ‰ alkoholu albo
2) obecności w wydychanym powietrzu od 0,1 mg do 0,25 mg alkoholu w 1 dm3.


Obie przywołane definicje zostały wprowadzone w treści art. 46 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Na podstawie dalszego przepisu tej ustawy, w przypadku podejrzenia, że przestępstwo lub wykroczenie zostało popełnione po spożyciu alkoholu, osoba podejrzana może być poddana badaniu koniecznemu do ustalenia zawartości alkoholu w organizmie, w szczególności zabiegowi pobrania krwi, którego dokonuje fachowy pracownik służby zdrowia.


Na uwagę zasługuje także zwrot „prowadzi do stężenia przekraczającego tą wartość”. Nie tylko bowiem znajdowanie się w stanie nietrzeźwości powyżej 0,5 ‰ naraża nas na sankcje karne, ale także tzw. „małe promile wykroczeniowe”, które w badaniu powtórzonym po paru minutach zaczynają niebezpiecznie rosnąć… powodując, że przekonani o tym, iż popełniamy "tylko" wykroczenie (zwłaszcza siedząc wtedy za kierownicą samochodu), w rzeczywistości zostaniemy pociągnięci do - o wiele dotkliwszej w skutkach - odpowiedzialności za przestępstwo.



 



wtorek, 15 września 2015

Kiedy można reklamować zakupiony towar? (przepisy konsumenckie od dnia 25.12.2014r.)

Przepisy konsumenckie obowiązujące od dnia 25 grudnia 2014 r. nieco zmieniły sposób reklamowania wadliwego towaru u sprzedawcy. Jeśli wiec w ciągu ostatnich kilku miesięcy zakupiliście towar wymagający reklamacji, należy skorzystać z nowych wytycznych w tym zakresie.


Oto kompendium wiedzy na temat wprowadzonych zmian:

1. Po pierwsze, do dnia 24 grudnia 2014 r. podstawą naszej reklamacji była „niezgodność towaru z umową”, natomiast od dnia 25 grudnia 2014 r. podstawą naszej reklamacji jest tzw. RĘKOJMIA.
Niezgodność towaru z umową dotyczy braku cech, czy właściwości towaru, o których zapewniał lub informował nas sprzedawca. Rękojmia oznacza, że towar ma wadę fizyczną lub prawną.  

W praktyce oznacza to dokładnie to samo: wadą fizyczną jest brak cech i właściwości towaru, o których zostaliśmy zapewnieni, lub poinformowani. Natomiast wada prawna polega na tym, że rzecz sprzedana stanowi własność osoby trzeciej albo jest obciążona prawem innej osoby lub organu. 

Bardziej wnikliwych odsyłam do definicji zawartych w przepisie art. 5561 kodeksu cywilnego.

2. ŹRÓDŁO PRZEPISÓW - wcześniej zasadnicze przepisy w tej materii umieszczone były w ustawie o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej, dziś podstawą prawną są regulacje zawarte w kodeksie cywilnym (art. 556 k.c. i następne). 
  
3. WYBÓR UPRAWNIEŃ - w przypadku zgłoszenia reklamacji według starych zasad, przysługujące nam uprawnienia miały charakter 2-etapowy. Najpierw musieliśmy wyczerpać etap 1 – żądaliśmy naprawy towaru lub wymiany na nowy (ten sam towar). Dopiero gdy było to niemożliwe (sklep nie robi napraw, towar nie jest już dostępny), mogliśmy przystąpić do uprawnień z etapu 2 –  zażądać stosownego obniżenia ceny lub zwrotu pieniędzy.

Nowe przepisy wprowadzają RÓWNORZĘDNOŚĆ UPRAWNIEŃ. To spora zmiana, która oznacza, że mamy możliwość skorzystania z najdogodniejszego dla nas wariantu: naprawy, wymiany, obniżenia ceny lub zwrotu pieniędzy (odstąpienie od umowy możliwe jest tylko wtedy, gdy wada jest istotna).


ALE UWAGA: Klient może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy sprzedaży, chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla klienta wymieni wadliwy produkt na nowy albo wadę usunie – wybór należy do konsumenta (zasada nie ma zastosowania, jeżeli produkt był już wymieniony lub naprawiany).


4. Najważniejszą zmianą jest jednak TERMIN, w którym musimy zgłosić reklamację oraz wydłużenie okresu domniemania wadliwości – na korzyść konsumentów.


Wcześniej – trzeba było to zrobić w ciągu 2 miesięcy od wykrycia wady. Sprzedawca był odpowiedzialny za wady przez 2 lata od dnia sprzedania produktu, a jeśli zepsuł się on w ciągu pierwszych 6 miesięcy użytkowania, istniało domniemanie, że już w chwili sprzedaży produkt był wadliwy.

Obecnie – na zgłoszenie wady mamy 1 ROK. Sprzedawca nadal jest odpowiedzialny przez 2 lata, natomiast termin domniemania został wydłużony do 1 ROKU.


5. CZAS NA ROZPATRZENIE REKLAMACJI pozostaje bez zmian – nadal jest to 14 dni.

Jeśli zdecydowaliśmy się złożyć oświadczenie o odstąpieniu od umowy albo o obniżeniu ceny – musimy wskazać o ile żądamy obniżenia. Brak reakcji sprzedawcy na nasze oświadczenie w terminie 14 dni oznacza jego akceptację.

 




poniedziałek, 20 lipca 2015

Co to jest wydziedziczenie? Kogo można wydziedziczyć?

Spadkodawca może w testamencie pozbawić osoby, które by po nim dziedziczyły nie tylko samego spadku, ale również może pozbawić ich prawa do otrzymania zachowku po osobie zmarłej. Mówiąc wprost, osoby, które miałyby po danej osobie dziedziczyć nie tylko nie otrzymają należnej im części spadku, ale również zostaną pozbawione prawa do domagania się zachowku (swego rodzaju rekompensaty) po zmarłym – czyli nie dostaną zupełnie nic w wyniku dziedziczenia.

Kiedy można dokonać wydziedziczenia? Po pierwsze, należy sporządzić testament (pisany własnoręcznie lub sporządzony u notariusza). W jego treści spadkodawca powinien odpowiednio opisać sytuację, która jest przyczyną wydziedziczenia, precyzyjnie wskazując motywy swojej decyzji.

Po drugie, spadkodawca powinien kierować się przyczynami wydziedziczenia opisanymi w przepisach kodeksu cywilnego. Mogą to być bowiem wyłącznie okoliczności wskazane w przepisie art. 1008 kodeksu cywilnego, w których spadkobierca:

1) wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego (należy konkretnie wskazać jakie zasady zostały złamane);

2) dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;

3) uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych (należy wskazać w jaki sposób się to objawia).

Spadkodawca nie może jednak wydziedziczyć uprawnionego do zachowku, jeżeli mu przebaczył, a przebaczenie nastąpiło z dostatecznym rozeznaniem co do sytuacji spornej.

Jakie są konsekwencje wydziedziczenia? Wydziedziczony nie dostaje nic ze spadku, ale uwaga: zstępni wydziedziczonego (czyli jego dzieci, wnuki, itd.) są uprawnieni do żądania zachowku. Oznacza to, że skutki wydziedziczenia nie rozciągają się na zstępnych wydziedziczonego. A więc spadkobiercy wydziedziczonego mogą starać się o zachowek.